یا ترکیه می تواند میان جی خوبی باشد؟
هفتمین
نشست سران افغانستان پاکستان درترکیه برگزارشد. دراین نشست سه جانبه، رییس
جمهورکرزی، عبد الله گل رییس جمهورترکیه، نوازشریف و اردغوان، صدراعظم های
ترکیه و پاکستان، شرکت داشتند. هدف از برگزاری این نشست،
همکاریهای مشترک سه کشور درهمه عرصه ها ازجمله درعرصه امنیت اعلام شده
است. درعرصه امنیت مناقشات جدی بین افغانستان و پاکستان صورت گرفت. هرکدام
دیگری را متهم به حمایت ازتروریزم می کند. ترکیه در این میان می خواهد
میانجی بین دو کشور باشد. دلیل آن مناسبات ترکیه با هردو کشور ذکرشده است.
ترکیه کشور مهم و قابل اعتماد برای کابل و اسلام آباد می باشد. میانجیگری
ترکیه سخت اما قابل اعتماد است قابل تامل است &. افغانستان در ایجاد مناسبات دوستانه با
پاکستان میانجگر بهتر از ترکیه را می تواند داشته باشد . لااقل ترکیه می تواند،میانجی خوبی
برای طرفین باشد.
گزینه اول:
نشست
سه جانبه استانبول به این دلیل حایز اهمیت است که افغانستان چند گزینه
درحل مناقشات خود با پاکستان را دارد اول اینکه خود افغانستان و پاکستان با
اعتقاد به اینکه تروریزم و گروهای تروریستی هرگز به نفع شان نیست. ثبات
درهریک ازدو کشور، الزاما ثبات درکشوردیگر نیز هست. رسیدن به این نتیجه از
بهترین دست آوردی است که می تواند دو کشور درمناسبات خود آن را داشته
باشد.افغانستان و پاکستان متاسفانه از بدو تاسیس پاکستان درسال1947 تا کنون
هرگز نتوانسته ، مناسبات دوستانه ای داشته باشد هردو کشورهمیشه درمناقشات و
جدال زندگی کرده اند. تیره گی روابط تاریخی دو کشورهم چنان تاثیرات خود را
روی مناسبات کنونی دو کشورگذاشته است.حال خیلی سخت است که دو کشوربدون کمک
کشورهای بیرونی بتواند مناسبات خود را بهبود ببخشند.البته این بسیاراهمیت
دارد که دو کشور خود بدون واسطه بتوانند، چالشهای ذات البینی شان راحل فصل
نمایند گزینه مذاکرات مستقیم بهترین گزینه است.
گزینه دوم:
گزینه
دوم این است که کشورهای واسطه بین افغانستان و پاکستان شوند و گفتگوهای را
بین دو کشورراه اندازی نمایند. دراین میان دو، دسته ازکشورهای اروپایی و
اسلامی ، با پاکستان و افغانستان، تا بحال گفتگو داشته اند. درمیان
کشورهای اروپایی انگلستان، توانست چندین دور، ازمذاکرات سه جانبه را با
افغانستان و پاکستان داشته باشد. ولی نتایج آن، چندان روشن نبوده است.
آمریکا هم چندین دورمذاکرات سه جانبه را با افغانستان و پاکستان را سازمان
دهی کرد. بازهم نتایج آن نمایان نشده است یعنی اینکه هیچ نتیجه ای
درکارنبوده است.درحال حاضر، افغانستان با متحدان خود روابط چندان دوستانه
ای ندارد. وقتیکه افغانستان و آمریکا روی موضوعات گوناگون ازجمله پیمان
امنیتی و آزادی زندانیان بگرام با هم اختلاف داشته باشند، کشورهای اروپایی
مشکل است، بتوانند میان جی مناسب شوند. تمامی کشورهای اروپایی بارها اعلام
کرده اند که آنها درصورتی می توانند با حکومت افغانستان پس ازسال 2014
کارنمایند که افغانستان سند همکاری را با ایالات متحده آمریکا امضا
نماید.افغانستان هم روی شروط خود پافشاری دارد و آمریکا هم گفته است که سند
با حکومت جانشین امضا می شود. درحال حاضر، واسط گیری کشورهای اروپایی میان
افغانستان و پاکستان نا محتمل و بی تاثیرمی باشد.
گزینه سوم: ترکیه
کشورهای
اسلامی گروه دوم است که سعی دارند درمناسبات افغانستان و پاکستان
تاثیرگذارباشند این کشورها درمنطقه به صورت مشخص دو کشوراسلامی عربستان و
ترکیه می تواند باشند. اما عربستان چندان علاقه مندی به واسطه گری را ازخود
نشان نداده است. تنها کشوری که توانسته، بهترین مناسبات را با افغانستان و
پاکستان داشته باشد، کشورترکیه است. دلیل مساله هم این است که تا بحال
چندین نشست سران دو کشورافغانستان و پاکستان را درترکیه برگزارنماید. نشست
کنونی هشتمین دورآن می باشد. درترکیه معادهدات زیادی درمورد افغانستان،
امضا شده و نشست های زیادی درمورد افغانستان صورت گرفته است .
معاهده
استابول یکی ازمعروف ترین معاهده های است که درمورد افغانستان به امضا
رسید. ترکیه درحال حاضر، میزبان رییس جمهورکرزی و نوازشریف می باشد.
گفتگوهای مهمی درترکیه صورت گرفته و هردو کشورپاکستان و افغانستان حرف های
زیاد وصریحی درمورد مناسبات شان درحضور عبد الله گل و رجب طیب اردکان را
گفته اند. گفته شده که مقامات دو کشور خیلی صریح و شفاف ازمداخلات شان سخن
گفته و درمواردی هم دیگر را متهم به حمایت ازتروریزم کرده اند ولی درنهایت
توانسته درحد حرف سخنان مثبتی درمورد همکاریهای امنیتی با هم رد بدل نماید.
پاکستان تاکید کرده که صلح و ثبات درافغانستان به نفع پاکستان می باشد و
پاکستان با همه وجود تلاش می کند که ازروند گفتگوهای صلح بین خود افغانها
حمایت نماید. افغانستان هم خواسته است که پاکستان درامرگفتگوهای صلح گام
های عملی بردارد و مذاکرات با طالبان ازسرگرفته شود.
رییس
جمهوکرزی درنشست خبری به موضوعات دیگری نیز اشاره داشت.وی به یک نحوی به
موضع گیری آمریکا درمورد آزادی زندانیان بگرام، اعتراض داشت و آن را نقض
حاکمیت ملی و مداخله درامورقضایی افغانستان دانست.رییس جمهوردراین نشست
خبری گفت که آزادی زندانیان بگرام هیچ ربطی به آمریکا ندارد این حق
افغانستان است که چه گونه درمورد زندانیانش تصمیم بگیرد. رییس جمهوکرزی
درمورد سند همکاری امنیتی نیز اشاره کرد و گفت که امضای این سند به نفع
افغانستان می باشد وافغانستان حاضراست این سند را امضا نماید اما شروط
افغانستان باید درامضای سند رعایت شود. درنشست استانبول رهبران دو کشور
افغانستان و پاکستان سخنان مثبتی را رد بدل کردند و نقش ترکیه دراین میان
جیگری نسبت به هرکشوری مناسب تردیده می شود.
افغانستان
برای رسیدن به ثبات سیاسی و خاتمه جنگ به شدت نیاز به ترمیم و بهبود روابط
خود با پاکستان را دارد. حسن روابط اعتماد و احترام متقابل، یگانه راه
رسیدن به صلح پایه دار می باشد . حال این مهم چه بدون واسطه بین دو
کشوربدست آید و یا اینکه واسطه ای علی الخیر پا پیش بگذارد و دو کشورهمسایه
به تفاهماتی دست پیدا نمایند. ازاین زاویه نشست ترکیه مثبت است ولو اینکه
نتیجه آن حداقلی باشد.